Hoa cứt lợn, công dụng, tác dụng, cách dùng trong đông y?

Cây hoa cứt lợn là vị thuốc nam mọc hoang dã ở khắp các tỉnh thành trong cả nước, tưởng chừng đây là một loài cây vô tri vô giác nhưng thật không ngờ nó lại là một vị thuốc điều trị viêm xoang rất hiệu quả.

Tác động của môi trường cùng với ô nhiễm không khí khiến cho tỉ lệ người dân mắc bệnh viêm xoang ở Việt Nam ngày một gia tăng. Các loại thuốc điều trị viêm xoang có bán trên thị trường hiện nay chủ yếu là thuốc ở dạng xịt, hầu hết chúng chỉ có tác dụng nhất thời, hiếm có loại thuốc có tác dụng điều trị dứt điểm được căn bệnh khó chịu này.

Thật không ngờ bên cạnh nhà ta lại có một cây thuốc nam rất đỗi quen thuộc có công dụng điều trị bệnh viêm xoang rất hiệu quả đó chính là cây hoa cứt lợn.

Hoa cứt lợn!
Cây hoa cứt lợn!

Việc sử dụng cây cứt lợn để điều trị bệnh viêm mũi dị ứng đã được dân gian sử dụng cách đây hàng trăm năm.

Đến năm 1965 dược sĩ Điều Ngọc Thực ở Phú Thọ đã tiến hành sử dụng cây cứt lợn làm thuốc điều trị viêm xoang, áp dụng trên bản thân và một số bệnh nhân cho kết quả điều trị bệnh rất khả quan.

Cây hoa cứt lợn là gì?

Cây cứt lợn (tên khoa học Ageratum conyzoides), còn gọi là cây hoa ngũ vị, cây hoa ngũ sắc, cây bù xít, thắng hồng kế, cỏ hôi, cỏ thúi địt (địt ở đây có nghĩa là rắm), là một loài cây thuộc họ Cúc. Cây thường được dùng như một loài cây thuốc. Xem thêm: Nấm lim xanh!

Tính vị hoa cứt lợn?

Theo Đông y, cây hoa cứt lợn có vị cay, đắng, tính mát; vào 2 kinh Thủ thái âm Phế và Thủ quyết âm Tâm bào. Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, sát trùng, tiêu thủng, trục ứ. Dùng chữa cảm mạo phát sốt, các chứng bệnh yết hầu sưng đau, ung thủng, mụn nhọt… Sách Quảng Đông trung dược còn nói dùng để trị bệnh sa tử cung và u tử cung.

Khu vực phân bố?

Cây cứt lợn mọc hoang ở khắp nơi trên cả nước, nếu để ý bạn sẽ thấy dọc các ven đường mọc đầy cây hoa cứt lợn.

Bộ phận dùng?

Toàn bộ cây gồm: Lá, thân, rễ đều được sử dụng làm thuốc, có thể dùng dưới dạng cây tươi hoặc cây khô đều được. Nếu dùng để điều trị bệnh viêm xoang ta thường dùng ở dạng cây tươi.

Thành phần hóa học?

Thành phần chính trong cây cứt lợn là tinh dầu chiếm khoảng 2%, ngoài ra các nhà khoa học Việt Nam còn tìm thấy trong cây có chứa ancaloit và saponin. Chú ý phân biệt cây cứt lợn với cây cỏ lào và cây ngũ sắc

Công dụng của cây cứt lợn?

Trong dân gian đã sử dụng cây cứt lợn để làm thuốc điều trị bệnh viêm xoang rất hiệu quả. Dưới đây là những công dụng chính của cây thuốc này:

  • Tác dụng điều trị bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng
  • Tác dụng điều trị chứng rong huyết ở phụ nữ sau sinh
  • Tác dụng điều trị gầu, giúp tóc suôn mượt

Đối tượng sử dụng?

  • Bệnh nhân mắc viêm xoang ở thời kỳ đầu
  • Phụ nữ sau khi sinh bị rong kinh

Cách sử dụng hoa cứt lợn, liều dùng?

Cách điều trị bệnh viêm xoang: lấy lá cây cứt lợn tươi 100 g rửa sạch, giã nát lấy nước thấm vào bông gòng, nhét vào lỗ mũi. Để trong thời gian khoảng 20 đến 30 phút.

Đối với những bệnh nhân mắc viêm xoang mãn tính các bạn nên dùng thêm bài thuốc từ cây hoa kim ngân sắc uống để tăng cường hiệu quả điều trị bệnh.

Cách điều trị chứng rong kinh ở phụ nữ sau sinh: Lấy 50gam cây tươi giã nát vắt lấy nước uống hàng ngày, hoặc lấy 20 gam cây khô đun nước uống trong ngày.

hoa cứt lợn
Hoa cứt lợn, công dụng, tác dụng, cách dùng trong đông y?

Lưu ý khi sử dụng?

Cây cứt lợn có tên gọi gần giống với cây ngũ sắc, cây cỏ lào bởi vậy nhiều người nhất dễ nhận dạng cây cứt lợn với cây cỏ ngũ sắc và cây cỏ lào.

Chữa viêm xoang bằng hoa cứt lợn?

Cách dùng cây hoa cứt lợn chữa viêm xoang: Chọn cây tươi về ngâm rửa sạch rồi để ráo, giã nát, vắt lấy nước tẩm vào bông. Dùng bông này nhét vào lỗ mũi bên đau khoảng 15-20 phút. Rút bông ra để dịch mủ từ trong xoang và mũi giải phóng ra ngoài rồi xì nhẹ nhàng. Tránh xì mũi mạnh vì lúc đó, mủ từ trong mũi xoang có thể đi qua đường nối thông giữa mũi và tai (gọi là vòi nhĩ) gây viêm tai giữa cấp.

Dùng cây hoa cứt lợn chữa viêm mũi, kể cả cho trẻ em: Mua cây cứt lợn hoa mầu tím, rửa sạch, ngâm nước muối 1 lúc rồi vớt ra. Lấy một nhúm hoa, giã nát vắt lấy nước cho vào lọ thuốc nhỏ mũi, bảo quản trong tủ lạnh. Lấy nước này nhỏ vào mũi ngày 4,5 lần. Nhỏ càng nhiều càng tốt vì nhỏ nhiều thuốc ngấm vào vết thương tốt hơn.

Người bị viêm mũi mức độ tổn thương ít hơn nên nhỏ nước hoa cứt lợn không bị xót kinh khủng như người bị viêm xoang. Vì thế, có thể dùng thuốc này trị viêm xoang cho trẻ em. Trước khi dùng, cha mẹ nên nhỏ thử cho mình và thử trước độ chịu đựng của bé xem bé có chịu được cái xót do thuốc gây ra không nhé!

Một số ứng dụng cụ thể?

  • Phụ nữ bị rong huyết sau khi sinh nở: Trong dân gian có kinh nghiệm hái chừng 30 – 50 g cây hoa cứt lợn tươi, đem về rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt và chia 3 lần uống trong ngày. Uống liên tục trong 3 – 4 ngày (Những cây thuốc và vị thuốc VN).
  • Trị các chứng bệnh ở yết hầu (bao gồm cả bạch hầu): Hái chừng 30 – 60 g lá cây hoa cứt lợn tươi; giã nát vắt lấy nước cốt, hòa thêm nước và đường phèn vào, chia 3 lần uống trong ngày; cũng có thể lấy lá phơi khô, tán mịn, dùng làm thuốc bột – ngậm và nuốt dần xuống họng (Tuyền Châu bản thảo).
  • Trị nhọt độc sưng đau: Nhổ cả cây hoa cứt lợn, rửa sạch, trộn với cơm nguội, thêm chút muối, trộn đều, giã nát, đắp vào chỗ có bệnh (Tuyền Châu bản thảo).
  • Trị “ngư khẩu tiện độc” (chỉ nên tham khảo, vì cần tìm hiểu thêm): Lá cây hoa cứt lợn tươi 100 – 120 g, trà bính 15 g. Tất cả đem giã nát, hơ nóng rồi đắp vào chỗ bị bệnh (Phúc Kiến dân gian thảo dược). “Ngư khẩu tiện độc” là tên chứng bệnh ngoại khoa của Đông y, do bị bệnh giang mai, hạch bạch huyết ở bẹn sưng tấy (Syphilitic buto), nếu sưng hạch ở bên trái thì Đông y gọi là “ngư khẩu”, còn ở bên phải gọi là “tiện độc”.
  • Sưng đau do giãn gân, sái xương: Lấy một nắm cây hoa cứt lợn khô, cho vào lò đốt cháy và hun khói vào chỗ đau (Phúc Kiến dân gian thảo dược).
  • Cảm mạo phát sốt: Lấy cây hoa cứt lợn tươi 60g, sắc nước uống (Quảng Tây trung thảo dược)
  • Ngoại thương xuất huyết: Lấy một nắm cây hoa cứt lợn, gĩa nát đắp vào chỗ bị thương (Quảng Tây trung thảo dược).
  • Mụn nhọt mưng mủ chưa vỡ: Lấy một nắm cây hoa cứt lợn tươi, thêm chút đường đỏ, gĩa nát đắp vào chỗ bị thương (Quảng Tây trung thảo dược).
  • Nga khẩu sang, đinh nhọt sưng đỏ: Lấy 10 – 15 g cành và lá cây hoa cứt lợn, sắc nước uống (Vân Nam trung thảo dược). “Nga khẩu sang” (miệng con ngỗng), còn gọi là “tuyết khẩu chứng” (miệng như có tuyết bám vào) là tên gọi dân gian của chứng bệnh “viêm miệng ap-tơ” (oral thrush), do nhiễm phải một loại nấm mốc gây nên; thường thấy ở trẻ nhỏ suy dinh dưỡng, tiêu chảy mạn tính, dùng kháng sinh và hormone tuyến thượng thận dài ngày.

Chứng trạng: niêm mạc miệng phát đỏ, xuất hiện những nốt trắng hay màng trắng, bệnh kéo dài sẽ lan tới lưỡi, lợi, vòm họng trên, những mảng trắng rất khó lau sạch; bệnh kéo dài có thể gây nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa…

  • Sốt rét, cảm mạo: Lấy 15 – 20 g cành và lá cây hoa cứt lợn khô, sắc với nước, chia 2 lần uống trong ngày (Văn Sơn trung thảo dược).
  • Phong thấp đau nhức, gãy xương (sau khi đã cố định lại): Lấy một nắm cây hoa cứt lợn tươi, giã nát, đắp vào chỗ đau (Văn Sơn trung thảo dược).

Báo chí nói về Hoa cứt lợn: Soha, Vov, Vnexpress!

5/5 (1 Review)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *